Zit je ook net als niemand te wachten op ongevraagde AI-assistenten op je computer of telefoon die je leven alleen maar ingewikkelder maken, geen nuttige functies bieden (looking at you, Windows 11), of heb je misschien zelfs een laptop of desktop moeten vervangen omdat ie te opeens te traag werd, terwijl je hem niet anders gebruikt dan voorheen?
Het is frustrerend, herkenbaar en gelukkig niet nodig. Er zijn oplossingen in diverse smaken voor ieders persoonlijke voorkeur – Linux. Je hebt er misschien wel eens van gehoord en je werkt er zelfs mee op dit moment. Linux is namelijk het besturingssysteem waarop bijna alle servers draaien die het internet mogelijk maken, vanwege zijn stabiliteit, flexibiliteit en nog veel meer redenen die voor jou als “gewoon iemand die wil dat z’n laptop of pc het fatsoenlijk blijft doen” in meer of mindere mate interessant zijn. Het kost een klein beetje tijd afhankelijk van hoe handig je bent met computers en hoe makkelijk je een instructiepagina kunt lezen, maar het kost gelukkig geen geld – Linux is open source en dus (bijna altijd) gratis.
Wat is Linux?
Linux is een besturingssysteem, net zoals Windows of macOS, dat ervoor zorgt dat een computer of laptop weet wat hij moet doen en hoe programma’s met de hardware (beeldscherm, harde schijf, toetsenbord, etc.) samenwerken. Het bijzondere aan Linux is dat het open source is: iedereen mag de broncode bekijken, aanpassen en gratis gebruiken. Daardoor bestaat Linux in veel verschillende varianten (distributies), die vaak sneller, stabieler en veiliger zijn dan andere systemen. Linux wordt veel gebruikt op servers, smartphones (Android is gebaseerd op Linux) en steeds vaker ook op gewone pc’s door mensen die meer controle willen over hun computer. Onlangs brak het marktaandeel boven de 5% in de Verenigde Staten, en ook in de Benelux groeien deze cijfers explosief.
Ander tijdperk
Als je net als ik richting of over de 40 gaat, kun je je misschien nog een tijdperk herinneren waarin de apparaten die je kocht gemaakt waren om jou te dienen, simpelweg door te doen waarvoor ze bedoeld waren; waarvoor je ze kocht. Die platenspeler die al 30 jaar meegaat zonder te sputteren, de wasmachine die maar eeuwig doorbolt, al zij het met een kraakje – maar dat is hem vergeven en waarschijnlijk zelfs nog te repareren. Steeds vaker voelt het alsof de apparaten en diensten die je koopt – of waar je maandelijks voor betaalt – uiteindelijk vooral in het belang van de aanbieder werken, en niet van jou. Updates veranderen ineens hoe iets werkt, functies worden aangepast of verwijderd, en data wordt op de achtergrond verzameld of doorgestuurd. Dat gebeurt vaak verpakt als ‘verbeteringen’ of ‘veiligheidsupdates’, terwijl jij als gebruiker nauwelijks nog invloed hebt op wat er met jouw apparaat of gegevens gebeurt.
Kies voor keuze, kies voor vrijheid
Wat als ik je zou zeggen dat je gratis en voor niks je vrijheid kunt terugclaimen als het gaat om computergebruik? Want zo voelt het, alsof je terug gaat naar een tijdperk wat anno 2026 bijna niet meer voor te stellen is – een computer die precies doet wat jij wilt, niks meer, niks minder dan alleen jouw wensen en dat ook nog eens voor veel langere tijd dan we tegenwoordig inmiddels bijna aan gewend zijn geraakt. Het klinkt ongelooflijk, toch is het de werkelijkheid en daarom voel ik mij zéér geroepen om deze blog te schrijven om de kennis over het bestaan van Linux zoveel mogelijk te verspreiden.
Beginnen met Linux
Als je wilt beginnen met Linux, start je met het kiezen van een distributie: dat is simpel gezegd de “versie” van Linux die bepaalt hoe alles eruitziet en werkt. Voor beginners zijn Linux Mint en Ubuntu vaak de beste keuze, omdat ze overzichtelijk zijn en direct herkenbaar aanvoelen voor mensen die Windows of macOS gewend zijn. Alles wat je nodig hebt zit er standaard in en programma’s installeer je makkelijk via een soort app-winkel. Een groot voordeel van Linux is dat het ook prima draait op oudere computers of laptops die te traag zijn geworden voor Windows. Zo’n oude laptop die nog in de kast ligt, is ideaal om Linux eens rustig uit te proberen zonder risico — je kunt er weinig aan “stukmaken” en merkt snel hoe soepel het systeem opeens weer kan aanvoelen.
The Cloud is not the limit
Duik je er nog wat dieper in, dan kun je misschien binnenkort zelfs nog flink geld besparen ook – wie Linux eenmaal doorheeft kan zonder moeite op een oud apparaat zelf een alternatief inrichten voor online diensten zoals Google Foto’s (Immich), mediastreaming of privé-cloud voor foto’s en bestanden. Je eigen data blijft dan gewoon in huis, zonder maandelijkse abonnementen, en je bepaalt zelf wat ermee gebeurt. Dat maakt Linux niet alleen interessant om te leren, maar ook verrassend praktisch in het dagelijks leven.
Deze filosofie zit ook verweven in het DNA van SiteGevonden. WordPress, het systeem waar onze websites op draaien, is ook open source: vrij te gebruiken, continu verbeterd door een grote community en niet afhankelijk van één grote partij. Net als bij Linux betekent dat transparantie, flexibiliteit en controle. Geen onnodige licentiekosten, geen gesloten systemen, maar oplossingen die meebewegen met jouw wensen en de toekomst van je bedrijf.